تبلیغات
حامیان ولایت - ارسباران را بیشتر بشناسیم
سه شنبه 17 آذر 1388

ارسباران را بیشتر بشناسیم

   نوشته شده توسط: سهیل    نوع مطلب :تحلیل ،

ارسباران که درگذشته‌ای نه چندان دور به محدوده وسیعی از کناره رود ارس حد فاصل جلفا تا مغان و بلندی‌های سبلان، بزقوش و سهند اطلاق می‌شد، اکنون به دلایل متعدد از قبیل تخریب عرصه‌های منحصر به‌فرد جنگلی در محدوده  شهرستان‌ کلیبر واقع گردیده است.

ارسباران که درگذشته‌ای نه چندان دور به محدوده وسیعی از کناره رود ارس حد فاصل جلفا تا مغان و بلندی‌های سبلان، بزقوش و سهند اطلاق می‌شد، اکنون به دلایل متعدد از قبیل تخریب عرصه‌های منحصر به‌فرد جنگلی در محدوده شهرستان کلیبر واقع گردیده است.
این منطقه حفاظت شده با وسعت ‎ 80هزار و ‎654هکتار در شمال‌غربی آذربایجان شرقی بین سه رودخانه مهم ارس در شمال ، "ایلگنه‌چای" در غرب و " کلیبرچای" در شرق واقع شده و از جنوب به ارتفاعات "سایگرام" متصل است.
ارسباران صرف نظر از جاذبه‌های شکارگاهی، اقتصادی، اجتماعی‌ و فرهنگی به دلیل وجود گونه‌های گیاهی و جانوری کمیاب، چشم‌اندازهای بکر و وسیع و شکنندگی و آسیب‌پذیری بالای خود در سال‌های ‎ 1350و ‎ 1352شمسی ابتدا به عنوان منطقه ممنوعه و سپس منطقه حفاظت شده تحت حفاظت و نظارت اعلام شد.
این منطقه‌به دلیل برخورداری‌از طبیعت دل‌انگیز و زیبایی‌های طبیعی، زیستگاه یکی از نادرترین پرندگان جهان به نام " قره خروس " به شمار می‌رود. از همین رو ، سازمان یونسکو منطقه حفاظت شده ارسباران را به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره در فهرست مناطق باارزش طبیعی جهان ثبت و در ردیف یکی از نه ذخیره‌گاه زیستکره کشور به شبکه ذخیره‌گاه‌های زیستکره افزود.
ارسباران با برخورداری ‌از اشکال متنوعی از صخره‌ها، جنگل‌ها، مراتع، رودخانه‌ها و کشتزارها، طیف وسیعی از زیستگاه‌های آنزا، کلن، پیر دره‌سی، قارونلار، قلعه‌دره‌سی وینق، شاه‌اتران و وایقان را شامل می‌شود.
منطقه‌ارسباران در سایه وجود زیستگاه‌های غنی یاد شده، زیستگاه پستانداران بزرگ نظیر کل و بز ، گراز ، خرس قهوه‌ای ،گرگ ، " قره قولاغ " و " پلنگ " می‌باشد.
ازگونه‌های پرندگان بومی ارسباران می‌توان به " قره خروس قفقازی " ، کبک ، دراج و قرقاول و انواع پرندگان شکاری و تعداد بی‌شماری پرندگان آبزی و خشکی اشاره کرد.
در منطقه حفاظت شده ارسباران ‎ 215گونه پرنده، ‎ 29گونه خزنده، پنج گونه دوزیست، ‎ 48گونه پستاندار و ‎ 17گونه ماهی شناخته شده است.
"مارال"،گونه منقرض شده منطقه ارسباران نیز با انتقال هفت راس از پارک ملی گلستان در فضایی به وسعت هفت هکتار در مرکز تحقیقاتی آینالو رها شده و در حال احیاست به طوری که تعداد آنها اکنون به ‎ 17راس رسیده است.
پوشش گیاهی منطقه حفاظت شده ارسباران نیز از دیگر جلوه‌های طبیعی آن است که متناسب با تغییر فصول سال، زیبایی خاصی به طبیعت منطقه می‌دهد.
در واقع از دیگر زیبایی‌های مسحورکننده این منطقه، تغییر دایمی مناظر و جایگزینی مناسب و متناوب چشم‌اندازهای مرتعی و جنگلی در سراسر سطح منطقه است.
انواع گوناگونی از مجموعه‌های علفی و درختچه‌ای، جوامع مختلف جنگل‌های خزان‌کننده ،بیشه‌زارهای خزان‌کننده هیرکانی همراه با مجموعه‌درخت‌های خزان‌دار و سوزنی‌برگ ، علفزارهای استپی و مراتع ییلاقی در ارسباران یافت می‌شوند.
دراین میان جنگل‌های بلوط "ممرز" به همراه گونه‌هایی چون "کیکم"،"سماق " ،" زرشک " ،"انار وحشی" ، سیب و گلابی وحشی، معرف مناطق جنگلی متراکم با اقلیم مرطوب ، حکایت از غنای جنگلی این منطقه می‌کنند.
بر اساس آمارهای موجود تاکنون یکهزار و ‎ 300گونه گیاهی در منطقه حفاظت شده ارسباران شناسایی شده است.